Categorie: Digitale soevereiniteit

Dutch Cloud Community lanceert vandaag twee initiatieven op het gebied van digitale autonomie: een nieuwe thematische website (digitale-autonomie.nl) én de start van de aanpak van het accreditatietraject voor Nederlandse clouddiensten.

Het nieuwe kabinet lijkt voortvarend aan de slag te willen gaan met het digitale dossier. Staatssecretaris Willemijn Aerdts heeft nu de titel "Digitale Economie en Soevereiniteit" (een duidelijke en veelzeggende keuze...) en zij valt onder het ministerie van Economische Zaken. De versnippering op het digitale vlak blijft echter een uitdaging voor de nieuwe regering

De weg naar digitale autonomie is ingeslagen...nu begint het echte werk! Belangrijke aandachtspunten zijn: 1. Het starten van eerste projecten waarin de overheid daadwerkelijk zaken doet met de eigen industrie. 2. Het borgen van de continuïteit van essentiële diensten, zodat er geen nieuwe Solvinity scenario’s ontstaan. 3.Het opstellen en op korte termijn uitvoeren van concrete plannen, waarin investeringen duidelijk worden gemaakt, capaciteit wordt ingericht door partijen aan te wijzen en het benodigde specialisme wordt vastgesteld.

Dutch Cloud Community is positief en ziet in het nieuwe regeerakkoord een duidelijke reactie op de geopolitieke werkelijkheid van 2026. Digitale autonomie is essentieel en moet centraal staan in de ICT-keuzes die onze overheden maken. “Digitale autonomie wordt voor het kabinet het leidende principe.” Dat is een zeer welkome breuk met het US Cloud First-principe dat de afgelopen jaren leidend was.

Bekijk en/of download de inbreng van Dutch Cloud Community aan het rondetafelgesprek over de overname van Solvinity door Kyndryl hier.

Digitale Autonomie: wat is er bereikt en wat moet er nog gebeuren? Wat ooit een roep in de woestijn was, is nu mainstream en het is daarom van belang de discussie hierover te structureren en gezamenlijke doelen te definiëren.

Nederland heeft een sterke, onafhankelijke en toekomstbestendige ICT-infrastructuur nodig. Dat betekent: up-to-date verbindingen, voldoende groene energie en betrouwbare, eigen datacenters. Alleen dan kunnen we economische groei mogelijk maken, technologische ontwikkelingen bijhouden en onze autonomie beschermen in een steeds onzekerder geopolitieke wereld.

Waarom een keurmerk? Het 'keurmerk Digitale Soevereiniteit’ biedt helderheid over de mate waarin een Cloud Service Provider (CSP) voldoet aan de eisen rondom digitale autonomie. Het doel is om organisaties en met name  de overheden inzicht te geven in de mate van digitale onafhankelijkheid van hun cloudleverancier.

De overname van de Nederlandse cloudprovider Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl heeft de afgelopen tijd veel stof doen opwaaien. Zelfs in de Tweede Kamer zijn vragen gesteld en dat is niet vreemd want op de servers van Solvinity draaien kritieke overheidsdiensten zoals DigiD, MijnOverheid en Digipoort.

De roep om minder afhankelijk te worden van Amerikaanse cloudproviders en om meer grip te krijgen op onze data en systemen klinkt steeds luider,  zowel in Nederland als in de rest van Europa. Digitale autonomie is geen alles-of-niets-spel. Het is een reis, met een begin, een midden en een eind. En die reis verloopt in stappen.

Door het gebrek aan centrale regie heeft de overheid de controle over haar ICT-systemen verloren. Dat betoogt Onno Eric Blom van de stichting Herprogrammeer de Overheid in een artikel op NU.nl. De constatering is helaas niet nieuw. Elk ministerie, elk departement, elke gemeente en vaak zelfs iedere afzonderlijke afdeling voert een eigen IT-beleid. Dat betekent: eigen inkoop, eigen systemen en eigen afspraken met leveranciers.

De Nederlandse Bank en de AFM slaan alarm over de afhankelijkheid van de financiële sector van Big Tech. De financiële sector loopt een groeiend risico door zijn toenemende afhankelijkheid van een klein aantal niet-Europese IT-leveranciers. Dat stellen de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB) in een gezamenlijk rapport dat maandag is gepubliceerd.

De wereldwijde storing bij Amazon Web Services (AWS) gisteren begon als een intern DNS-probleem, maar is in werkelijkheid een symptoom van een veel fundamenteler probleem: de wereldwijde afhankelijkheid van slechts drie cloudgiganten en dat is ronduit zorgwekkend. Meer dan 60% van alle clouddiensten wereldwijd draait op de infrastructuur van AWS, Microsoft of Google.

Op 13 oktober vond in het Nationaal Archief in Den Haag “Het Digitale Debat” plaats. Dutch Cloud Community was medeorganisator van dit belangrijke evenement. In samenwerking met het programma Open Overheid nodigden diverse brancheorganisaties alle politieke partijen uit om een (kandidaat-)Kamerlid af te vaardigen naar het Nationaal Archief. Onder de vaardige leiding van voormalig D66-Kamerlid Kees Verhoeven gingen zij daar met elkaar in debat over prikkelende stellingen rondom de digitalisering van Nederland.

Jeroen Veldhorst van Containerinfra heeft het initiatief genomen om de website Dutch Alternatives op te zetten. Het doel van deze site is om inzichtelijk te maken welke technologieën en diensten Nederlandse providers aanbieden en zo te laten zien hoe rijk en divers het Nederlandse cloudlandschap is. De website is gebaseerd op de landscape app van de CNCF. Hiermee kunnen organisaties eenvoudig zoeken naar diensten die door Nederlandse providers worden aangeboden.

Dutch Cloud Community is teleurgesteld over het nieuws dat de Belastingdienst, de Douane en de Dienst Toeslagen ervoor hebben gekozen hun IT onder te brengen in de cloud van Microsoft. De dienst maakt met dit besluit een opmerkelijk statement. Het valt op in een periode waarin de overheid de strategische keuze heeft gemaakt om minder afhankelijk te worden van niet-Europese providers. Enkele weken nadat de NDS-raad is geïnstalleerd, op een moment dat er over de ministeries heen momentum ontstaat om serieus werk te maken van soevereine, autonome oplossingen. En op het moment waarop politiek en overheid zich buigen over de geopolitieke risico’s van afhankelijkheid.

Op woensdag 24 september 2025 organiseert de commissie Digitale Zaken een ronde tafel gericht op de Nationale Digitaliseringstrategie (NDS) Dutch Cloud Community is uitgenodigd om hieraan deel te nemen. Onze positionering, antwoorden op de vragen en adviezen aan de commissie zijn in deze publicatie te lezen.

Zonder regie en investeringen verliest Nederland autonomie, veiligheid en economische slagkracht. In aanloop naar de Tweede Kamer verkiezingen willen wij de  politieke partijen wijzen op het belang van digitalisering en een sterke digitale infrastructuur als basis. Onze welvaart en concurrentiekracht zijn hiervan afhankelijk. Lees hierover onze Position Paper

De Nederlandse digitale economie liet in het tweede kwartaal van 2025 een herstel zien. Dat blijkt uit de nieuwste editie van de Kwartaalmonitor Digitale Economie, samengesteld door Pb7 Research, Rabobank, Dutch Cloud Community en Dutch Data Center Association.

Het debat over onze digitale soevereiniteit is al enige tijd gaande en inmiddels is een aantal thema’s goed bekend. Ook de overheid en de politiek zijn zich inmiddels bewust van het feit dat we te afhankelijk zijn geworden van anderen en van de risico’s die dat met zich meebrengt. De discussie richt zich sterk op technische en geopolitieke afhankelijkheden. Dit is terecht want dit zijn zorgwekkende ontwikkelingen waar we als land, samen, iets aan moeten doen. Een aspect dat tot nu toe onderbelicht is gebleven, is de economische prijs die Nederland betaalt voor het structureel uitbesteden van onze clouddiensten aan Amerikaanse hyperscalers. Dit beleid heeft gevolgen die verder reiken dan alleen de rekening voor de diensten zelf.

De roep om meer soevereine oplossingen groeit. We zien steeds meer organisaties vraagtekens plaatsen bij de afhankelijkheid van de grote techbedrijven. Ondertussen geeft de Nederlandse cloud- en internetsector aan dat zij het gesprek en de projecten die er liggen graag wil oppakken; als ze daar de kans voor krijgen. Aanbestedingen, gunningen en opdrachten zouden dus vaker in de richting van Nederlandse bedrijven moeten gaan.

Nextcloud publiceerde gisteren een interessant onderzoek. Ze hebben in heel Europa 7,2 miljoen servers gescand op het gebruik van 50 verschillende soevereine, autonome softwareoplossingen. Daarmee hebben ze een beeld kunnen schetsen van de mate van afhankelijkheid van niet-Europese leveranciers per 100.000 inwoners.

Microsoft heeft openlijk toegegeven wat velen al lang weten: op grond van wetten zoals de CLOUD Act kunnen Amerikaanse autoriteiten toegang afdwingen tot gegevens die in het bezit zijn van Amerikaanse cloudproviders, ongeacht waar die gegevens zich fysiek bevinden.

De afgelopen weken hebben bijna alle grote Amerikaanse techbedrijven hun eigen "soevereine cloudoplossingen" aangekondigd. Van Oracle tot Microsoft en AWS: allemaal presenteren ze een antwoord op de groeiende Europese behoefte aan digitale autonomie. Hun boodschap? “Wij, als Amerikaanse providers, zorgen voor uw Europese soevereiniteit; u hoeft niets te doen.” Deze stroom aan aankondigingen onderstreept hoe serieus de hyperscalers de roep om digitale autonomie nemen. Maar hoe geloofwaardig zijn deze beloftes? En bieden ze werkelijk soevereiniteit? Het eerlijke antwoord: meestal niet. Soms deels; afhankelijk van de gekozen aanpak.

Gisteren organiseerden wij samen met het CoEDSC een bijeenkomst over Europese Initiatieven voor een soevereine cloud. Tijdens de bijeenkomst stond de vraag centraal: Welke stappen zijn nodig om deze afhankelijkheid te doorbreken? En wie moet het initiatief nemen?

Vorige week meldde de Deense krant Politiken dat de twee grootste gemeenten van Denemarken, Kopenhagen en Aarhus, hebben besloten hun gemeentelijke ICT los te maken van het Microsoft-ecosysteem.

Tijdens onze conferentie over Europese Cloudinitiatieven op 18 juni besteden we ook aandacht aan twee Nederlandse IPCEI-CIS-projecten: ECOFED en het European Cloud Campus-project van Leaseweb. Wido Potters zal namens BIT meer vertellen over het ECOFED-project. Robert van der Meulen van Leaseweb houdt een presentatie over hun initiatief.

Organisaties en bedrijven die deel uitmaken van de digitale infrastructuur in Nederland publiceren vandaag een position paper waarin een aantal fundamentele stappen worden voorgesteld om de afhankelijkheid van Nederland op gebied van clouddiensten af te bouwen.

Dynamo Cloud is een commercieel initiatief dat, geïnspireerd door de principes van Gaia-X, werkt aan een "commercial federation of European Cloud Service Providers". De gedachte achter Dynamo Cloud is dat Europese cloudproviders op bepaalde vlakken sterke troeven hebben ten opzichte van Amerikaanse hyperscalers, maar op andere vlakken niet kunnen concurreren wanneer ze dat individueel proberen.

Op 13 mei jongstleden hebben wij twee brieven gestuurd als reacties op recente LinkedIn posts van Directeur CIO Rijk, de heer Art de Blaauw inzake het bezoek van de delegatie van Microsoft en van Staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Digitalisering, de heer Zsolt Szabó inzake de intentie om in de NDS-raad ook ruimte te maken voor vertegenwoordiging vanuit het bedrijfsleven.

Het theoretische risico blijkt een harde werkelijkheid te zijn. Nog geen week geleden verzekerde Brad Smith van Microsoft, Europa en…

Eurostack is een Europees initiatief van een brede coalitie van juristen, academici, politici en bedrijven. Het biedt zowel een framework…

De Belgische Digital Freedom Foundation heeft onderzocht waar gemeenten in verschillende Europese landen hun mailservers onderbrengen. Wat direct opvalt is hoe groot de verschillen zijn tussen landen.

Waar Amerikaanse cloudoplossingen lang als veilig en betrouwbaar werden beschouwd, verschuift die perceptie. We moeten in staat zijn om zélf onze digitale boontjes te doppen. Hoe pakken andere landen dit aan? Welke doelen stellen zij? Wat zijn hun criteria, standaarden en beschikbare middelen? Vandaag kijken we in dit artikel naar Frankrijk.

Digitale soevereiniteit kent vele facetten. Er is zeer veel verschillende uitleg over te vinden. Men gebruikt de term vaak naar eigen inzicht en voordeel. Als branche organisatie Dutch Cloud Community hechten we belang aan een heldere uitleg en willen daarmee ook een basis bieden voor verdere discussie. In een eerder in februari van dit jaar gepubliceerd whitepaper hebben we deze uiteenzetting ook gedeeld.