De roep om minder afhankelijk te worden van Amerikaanse cloudproviders en om meer grip te krijgen op onze data en systemen klinkt steeds luider, zowel in Nederland als in de rest van Europa.
De argumenten zijn bekend én valide: van geopolitieke spanningen en hoge kosten tot verborgen kostenposten, vendor lock-ins die overstappen bemoeilijken en grote zorgen over databescherming en privacy.
Door heel Europa zoeken bedrijven en overheden naar alternatieve manieren om hun ICT, de ruggengraat van onze economie, anders in te richten met als doel: zelf weer aan het roer komen te staan.
Dat is complex en er is geen toveroplossing en ook geen Europese tech-gigant waar je alles in één keer naartoe kunt verplaatsen. Eerlijk gezegd willen we dat ook ook niet omdat het ene monopolie inruilen voor een andere niet wenselijk is.
Wat zijn de obstakels?
Van CTO’s horen we vaak twee terugkerende obstakels.
Het eerste: “Er is geen Europese partij die alles kan wat Amerikaanse providers bieden.”….en dat is waar.
Het tweede: “We zijn afhankelijk van de systemen die we gebruiken en onze mensen kennen die systemen en werken er al jaren mee.” Ook dat is een feit. Als iemand dertig jaar met Excel heeft gewerkt, zal er niet veel zin zijn om over te stappen naar LibreOffice.
Dit zijn belangrijke punten die we serieus moeten nemen. Maar ze mogen ons niet verlammen. Digitale autonomie is geen alles-of-niets-spel. Het is geen kwestie van óf volledig vertrouwen op Microsoft, óf volledig overstappen op open source.
Het is een reis, met een begin, een midden en een eind. En die reis verloopt in stappen. Het gevaar van het alles-of-niets-denken is dat men alleen nog obstakels ziet waardoor men uiteindelijk maar helemaal niets doet.
Je kunt niet alles tegelijk doen. Maar je kunt wél prioriteren en beginnen met de eerste stappen: “het laaghangende fruit”.
Begin met een analyse
Die eerste stap is een analyse van je data: welke data heb je, hoe belangrijk zijn die en waar kunnen ze het beste worden opgeslagen? Data is vaak relatief eenvoudig te migreren en iedere Nederlandse provider kan veilige opslag bieden.
Heb je persoonsgegevens? Of gevoelige bedrijfsdata waarvan je zeker wilt weten dat die data in de EU wordt opgeslagen, beschermd wordt door EU wetgeving en dat je provider nooit gedwongen kan worden die data op te leveren? Zet het dan bij een Nederlandse provider. Je zult dan ook merken dat je in de meeste gevallen goedkoper uit zult zijn omdat je veel minder verborgen kosten gaat hebben. Alle EU providers vallen bovendien onder de Data Act, wat betekent dat zij je ook zonder egress fees zullen helpen om de data eenvoudig ergens anders naartoe te porteren mocht je dat nodig hebben.
Amerikaanse providers vallen juridisch gezien ook onder de Data Act, alleen niet onder toezicht van de ACM. Zij vallen onder toezicht van het land waar zij in Europa geregistreerd zijn en dat is meestal Ierland of Luxemburg. Het enige dat de Nederlandse ACM kan doen als er een klacht is, is het doorgeven aan de Ierse toezichthouder en daar blijft het meestal bij.
Een volgende stap in je analyse zou kunnen zijn: waar draaien alle SaaS-applicaties die ik gebruik en waar wordt de data van die applicaties opgeslagen? In veel gevallen wordt dit geregeld door een externe partij en heb jij als klant of gebruiker daar weinig tot geen zicht op. De meeste MSP’s zijn tegenwoordig goed in staat om hun SaaS-aanbod onder te brengen bij een Europese provider. Belangrijk is in ieder geval dat je weet wat de stand van zaken is. SaaS gaat immers vaak over financiële of klantgegevens en daarmee over uiterst gevoelige data.
Op het moment dat je je data goed in kaart hebt gebracht en de gevoelige gegevens veilig zijn opgeslagen, ben je al een heel eind op weg.
De volgende stappen; een voorbeeld
Als branchevereniging hebben wij inmiddels een ook vervolgstappen gezet: Dutch Cloud Community wil overstappen naar Europese, soevereine platforms die zoveel mogelijk gebaseerd zijn op open source. Onze e-mail is gemigreerd naar Soverin en voor bestandsopslag en samenwerking maken wij gebruik van Nextcloud, waarbij we ons laten begeleiden door The Good Cloud en voor onze marketing maken we gebruik van Odoo. Natuurlijk is het in het begin even wennen aan een nieuwe omgeving en een andere interface, maar uiteindelijk werkt dit over het algemeen uitstekend.
Onze Office-toepassingen zijn nog niet gemigreerd. Er zijn echter wel open-source alternatieven voor de Office-suite van Microsoft. LibreOffice, Collabora en OnlyOffice zijn daar goede voorbeelden van. Zo heeft het Nederlandse ministerie van Binnenlandse Zaken, in samenwerking met de Gemeente Amsterdam en de VNG, een eigen kantoorsuite ontwikkeld: Mijn Bureau.
Voor veel organisaties zal dit een logische volgende stap zijn. Vergeet niet dat deze oplossingen zich razendsnel ontwikkelen, zeker nu de belangstelling vanuit de markt sterk toeneemt.
Uiteindelijk zul je ook de vraag moeten beantwoorden: hoe ver wil, kun of moet ik gaan met het autonoom maken van mijn organisatie? Moet ik bijvoorbeeld de voorkeur geven aan een datacenter in Europees eigendom boven een van de grote Amerikaanse datacenterbedrijven? En tot op welk niveau in de IT-infrastructuur wil ik dit doortrekken (VMware of toch maar Proxmox?)? En als je nog verder denkt: wie levert mijn hardware? Op dit moment zijn er nog geen serverproducenten in Europa die op schaal kunnen concurreren met de Amerikaanse techreuzen en op het niveau van processoren is die afhankelijkheid nog groter.
Beginnen!
Het belangrijkste is echter om met het proces te beginnen!
De eerste stap is begrijpen wat je doet, welke risico’s je loopt en op basis daarvan prioriteiten stellen en gerichte aanpassingen doorvoeren.
Dutch Cloud Community, met ons netwerk van leden en partners, helpt je graag bij die eerste stappen naar meer autonomie en minder risico’s.
