Europa worstelt met dezelfde vragen
Recent spraken wij tijdens een bijeenkomst van de Europese vereniging van cloudinfrastructuurproviders CISPE met ondernemers en ambtenaren uit Frankrijk, Italië, Spanje, Duitsland en andere Europese landen. Wat opvalt, is hoe ieder land op dit moment met dezelfde vraagstukken worstelt als Nederland.
Hoe hebben wij onszelf zo afhankelijk gemaakt? Hoe gaan wij de kluwen aan diensten waar onze essentiële dienstverlening op draait, ontvlechten? Hoe stellen wij prioriteiten? Hoe richten wij een meer autonome toekomst in? En vooral, waar beginnen wij?
Deze vragen leven in heel Europa. Nederland staat daarin niet alleen.
De Nederlandse aanpak: pragmatisch en beheerst
Wanneer je Nederland vergelijkt met andere Europese landen, zou je kunnen denken dat wij moeizaam vooruitkomen in deze ontwikkeling. We zien hier immers geen grote, spectaculaire aankondigingen, zoals Duitse deelstaten die plotseling Microsoft vervangen door een open source aanpak, of Frankrijk dat zelf een alternatief voor Teams en Zoom ontwikkelt voor alle ambtenaren.
In Nederland kiezen we voor een andere benadering. Wij werken pragmatisch, rustig en beheerst. In overleg tussen overheid en sector bepalen wij gezamenlijk de spelregels. Niet gericht op maximale snelheid, maar op het creëren van een basis die breed gedragen wordt.
Dat is minder spectaculair, maar wel duurzaam en stabiel.
De urgentie is groot
Tegelijkertijd mogen we de urgentie niet onderschatten. We hebben niet veel tijd. De kans op een nieuwe crisis in de relatie met de regering van Donald Trump is reëel, of het nu gaat over Groenland of een ander geopolitiek onderwerp.
Het risico dat wij lopen door de lock in bij niet Europese quasi monopolies wordt alleen maar groter. Bovendien zien we dat sommige overheidsorganen via de achterdeur doorgaan met de aanpak waarbij alles wordt verplaatst naar de clouds van Azure en AWS. Hier moet een nieuwe regering daadwerkelijk een duidelijke grens trekken.
De invloed van internationale lobby
De beweging richting digitale dekolonisatie wordt bovendien actief tegengewerkt. In vrijwel ieder Europees land, en zeker bij de Europese Commissie, is een sterke lobby zichtbaar van grote Amerikaanse bedrijven die momenteel de markt domineren en bezorgd zijn over hun toekomstige groei.
Die lobby moet niet worden onderschat. Alleen al in Brussel zijn naar schatting ongeveer negenhonderd lobbyisten actief namens grote Amerikaanse bedrijven in de digitale sector. Het totale lobbybudget bedraagt circa 150 miljoen euro. Geen enkele Europese partij komt in de buurt van een dergelijk bedrag.
Een voorbeeld hiervan is te vinden in de zogenaamde omnibuswetgeving waar de Commissie momenteel aan werkt. Daarin worden verschillende bepalingen uit de GDPR en de Data Act afgezwakt om tegemoet te komen aan Amerikaanse bezwaren.
Richting is bepaald, uitvoering volgt
Het regeerakkoord van het nieuwe kabinet maakt duidelijk dat een aantal principiële knopen is doorgehakt. De richting is helder.
Nu begint de uitvoering.
Belangrijke aandachtspunten zijn:
• Het starten van eerste projecten waarin de overheid daadwerkelijk zaken doet met de eigen industrie.
• Het borgen van de continuïteit van essentiële diensten, zodat er geen nieuwe Solvinity scenario’s ontstaan.
• Het opstellen en op korte termijn uitvoeren van concrete plannen, waarin investeringen duidelijk worden gemaakt, capaciteit wordt ingericht door partijen aan te wijzen en het benodigde specialisme wordt vastgesteld.
