Op papier bouw je geen nationale cloud
De afgelopen maanden zijn er veel mooie woorden geschreven over Nederlandse ambities voor soevereiniteit. Met grote teleurstelling stellen wij echter vast dat deze ambities tijdens Prinsjesdag 2026 nog niet voorzien worden van extra budget en constateren wij dat een prioriteit zonder budget geen echte prioriteit is. Manager Public Affairs Jelmer Schreuder: “Zonder investeringen dreigt 2027 een verloren jaar te worden voor de overheidsambities voor een nationale cloud”.
De ambities kloppen wel
We hebben in de afgelopen maanden onder andere de Herziening rijksbreed cloudbeleid 2026, het Nationaal beleid voor de Nederlandse cloudmarkt en de Stand van zaken Verkenning soevereine overheidsclouddienst en zelfs een Ontwerp Soevereine Overheidscloud gepubliceerd zien worden. Ook kwamen de digitale toezichthouders met een oproep om de overgang naar meer digitale autonomie te versnellen. Op papier zien we de juiste richting en de juiste ambities lezen we wel in de begroting van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat:
- “In 2026 is het rijksbrede cloudbeleid herzien met als doel de strategische afhankelijkheid van clouddiensten waarbij ook een risico van buitenlandse inmenging mogelijk is, te verminderen. Op basis daarvan gaan we met provincies, gemeente en waterschappen in gesprek om te komen tot een overkoepelend overheidsbreed cloudbeleid. Naast het verminderen van deze risico’s, biedt een dergelijk beleid ook meer kansen voor Nederlandse en Europese oplossingen.” (pagina 16)
- “Voor een samenhangende, toekomstbestendige en soevereine digitale overheid is het nodig om digitaal autonomer en minder afhankelijk te worden. Om dit doel te bereiken wordt ingezet op interoperabiliteit van digitale voorzieningen, veilige en efficiënte gegevensuitwisseling, digitale identiteit, autonome cloud-infrastructuur en modernisering van ketens.” (pagina 92)
- “Ook gaat het om het vaststellen van de beleidsmatige en technische randvoorwaarden die nodig zijn om die keuzes daadwerkelijk te kunnen maken. Tevens stimuleren we innovatie en samenwerking tussen markt en overheid door als overheid een rol als launching customer in te vullen.” (pagina 92)
Besparingen op lange termijn vereisen gerichte investeringen nu
Onze teleurstelling is daarom groot dat we in deze begroting geen substantiële investeringen zien in de ambities en doelstellingen. Want op papier alleen bouw je niets, voor papier krijg je geen autonomie. Wat de Dutch Cloud Community betreft moet er (tenminste) budget worden vrijgemaakt voor pilots, samenwerking met de markt en transities naar nieuwe systemen. Schreuder: “Een transitie naar nieuwe systemen bespaart geld op lange termijn, maar vereist daarvoor eerst investeringen. De overheid moet concreet een stap naar voren zetten om autonome oplossingen aan te jagen.”
