Dat er geen nieuwe miljarden naast de digitaliseringsagenda liggen, wisten we al na Prinsjesdag. Die teleurstelling is een breed gedeelde. Maar wie de Kamerbrief Strategische Inzet Digitalisering van 21 september jongstleden goed leest ziet interessante keuzes. Ook zonder nieuw geld zet het kabinet stappen die ertoe doen: Soevereine clouddiensten, de NLDD die dit najaar met pilots start en een steviger rol voor open source.
De richting klopt. Nu is het aan de sector en de overheid om er samen invulling aan te geven. Wij zien drie kansen waar we graag aan bijdragen:
-
Overheidsbreed cloudbeleid. De staatssecretaris gaat “de komende tijd met de medeoverheden in gesprek om te komen tot een overheidsbreed cloudbeleid”. Een goede en noodzakelijke stap, want het Rijksbeleid is pas de helft van de klus zolang gemeenten, provincies en waterschappen hun eigen route varen. Door als één overheid keuzes te maken kunnen er nieuwe markten gecreëerd worden waar bedrijven in willen stappen.
-
OSPO’s en Digital Commons EDIC. De uitnodiging “organisaties en bedrijven uit te nodigen OSPO’s in te richten” nemen we graag op. Open source is het fundament onder digitale autonomie en Nederlandse providers hebben hier praktische kennis en diensten. Hetzelfde geldt voor het Digital Commons EDIC, waarbinnen Europa gezamenlijke alternatieven ontwikkelt voor strategische afhankelijkheden. Wij gaan de komende tijd met leden verkennen welke rol de Nederlandse sector hierin kan en wil pakken en zoeken daarbij de verbinding met de nationale OSPO-verkenning.
-
Ruimte voor EU/NL bij aanbestedingen. Dit is misschien wel de belangrijkste zin van de brief: het Rijk gaat bedrijven en overheidsorganisaties “overzicht en inzicht geven over de ruimte die er bestaat voor digitale autonomie binnen de regels voor aanbestedingen en markttoegang”. De belofte om bij de uitwerking van de Cloud & AI Development Act in te zetten op beslissingsvrijheid voor inkopers en handzame soevereiniteitseisen kan het verschil maken tussen papier en praktijk.
De overheid heeft beperkte middelen voor grote ambities. Maar door de vele decentrale budgetten samen te brengen en de juiste keuzes te maken, blijven de doelen binnen handbereik. Zo helpt de overheid om een nieuwe markt te creëren. Daarin kunnen soevereine opties ontwikkelen en zetten we de stap van hyperscaler-afhankelijkheid naar gedecentraliseerde autonomie. Wij hebben hoop dat dit denken al bij het kabinet zit, de integratie van Bureau Forum Standaardisatie in de nieuwe Nederlandse Digitale Dienst zorgt dat kennis over een belangrijke sleutel reeds aanwezig is.
